Kwartiermaken

'Kwartiermaken' is oorspronkelijk een militaire term: een deel van het leger loopt voorop, zorgt voor veiligheid en comfort, warmte en voedsel voor het te arriveren leger.

Zo zijn ook kwartiermakers binnen de ggz vooroplopers: ze zoeken een veilige plek in de maatschappij of gaan die creëren zodat mensen met een psychische kwetsbaarheid er hun stek kunnen vinden. De wensen en voorkeuren van die mensen vormen daarbij het uitgangspunt, niet het aanbod van een organisatie.

Het was Doortje Kal die het begrip en de methode van kwartiermaken in de ggz theoretisch onderbouwde: creëer een veilige, warme plek voor de psychisch kwetsbare persoon die een goed leven wil leiden tussen andere mensen, en die kan kiezen zoals anderen kunnen kiezen: een buurt, een woning, werk, plezier maken. Het doel is integratie in de samenleving van mensen die op basis van hun kwetsbaarheid met uitsluiting kampen.

Peter Dierinck, kwartiermaker pur sang, leidt de werkgroep kwartiermaken van het Vlaams Herstelplatform in haar reis doorheen Vlaanderen. "Ik zou graag hoopverlener zijn. Want hoop – een van de kernelementen van herstel – is wat mensen kracht geeft" schrijft hij in zijn boek.

Kwartiermaken is werken aan het bevorderen van een samenleving waarin (meer) mogelijkheden ontstaan voor mensen met een psychische kwetsbaarheid, los van stigma en denken in termen van beperkingen. De kwartiermaker onderzoekt hoe zijn cliënt (weer) aan de samenleving kan deelnemen.

Dit veronderstelt dat de kwartiermaker (de psycholoog, therapeut, ervaringsdeskundige of vrijwilliger...) enerzijds kennis heeft van de voorzieningen in de samenleving (aanloophuizen, ontmoetingscentra,...) en de mensen die er werken; anderzijds present (cf. Baart) kunnen zijn bij hun cliënt hebben om te weten waar die naartoe wil. Zo kan er een brugfunctie ontstaan.

Kwartiermaken is mogelijk maken dat wederkerige relaties kunnen ontstaan tussen mensen, in hun geven en ontvangen, het is actief meewerken aan een gastvrije samenleving, ruimte creëren voor anders zijn.

In samenwerking met de Vlaamse werkgroep Kwartiermaken (o.l.v. Peter Dierinck en ondersteund door de VVGG) organiseerden we op dinsdag 5 juni 2018 een denknamiddag in Boom, rond ruimte creëren voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. Lees hier een terugblik op deze dag.