- Written by Sofie Lenaers
Zorgpad verslaving: dubbeldiagnose
Psychiatrie en verslavingszorg bundelen de krachten
Doelgroep
- Mensen (18+) met een ernstige en/of langdurige psychische kwetsbaarheid in combinatie met verslaving aan illegale drugs (dubbeldiagnose verslaving). Ze hebben vaak problemen op verschillende levensdomeinen (wonen, werk, relaties, gezondheid).
- Ze dienen woonachtig te zijn in het werkingsgebied van netwerk Emergo (zie kaart).
Zorgaanbod
Wanneer er nood is aan een residentiële opname:
Binnen het netwerk hebben zowel de afdeling Dubbeldiagnose van UPC Duffel als de PAAZ van AZ Sint-Maarten zich geëngageerd om mensen behorend tot bovenstaande doelgroep residentieel op te nemen. Wanneer een residentiële opname op één van deze afdelingen gewenst is, kan men een intake laten inplannen op één van de centrale intakepunten.
Daar zijn twee intakers actief die op de hoogte zijn van beide werkingen en tijdens het intakegesprek inschatten waar deze persoon de best passende hulp kan krijgen (afdeling Dubbeldiagnose of PAAZ AZ Sint-Maarten). Zo trachten ze hulpvragers zo snel mogelijk op de juiste plek te krijgen. Bij twijfel of crisissituatie overlegt de intaker met een arts.
De intakegesprekken gaan door in de twee ambulante verslavingscentra binnen ons netwerk: De Sleutel in Mechelen en Het Ankerpunt in Boom. Zo zetten we in op een vlotte samenwerking en doorstroom tussen ambulante en residentiële zorg, afgestemd op de noden van de zorggebruiker. Want wie voorafgaand aan of na de residentiële opname een ambulant traject wil, kan ook dit tijdens het intakegesprek aangeven. De intaker doet dan het nodige om de hulpvrager in contact te brengen met een medewerker van het desbetreffende centrum.
Uiteraard kan een opnamevraag ook nog steeds gesteld worden bij de dichtstbijzijnde PAAZ (Imelda Bonheiden, HeiligHart Lier, AZ Rivierenland Bornem).
Intakegesprek inplannen
Aanmeldingen kunnen gebeuren door de zorggebruiker zelf, naasten en hulpverleners. Vermeld hierbij dat je belt voor een intakegesprek in het kader van het zorgpad verslaving: dubbeldiagnose / Dubbelpunt.
Om een intakegesprek in te plannen, kan je terecht bij één van de betrokken partners
- Ankerpunt Drughulp Rupel: 03 443 06 22 (via voicemail kort aangeven dat je contact wenst en dan neemt het Ankerpunt zo spoedig mogelijk contact op) of via hallo@ankerpuntrupel.be
- Opnamestaf UPC Duffel: 015 30 40 30 (telefonische bereikbaarheid: maandag tot en met vrijdag tussen 9u en 17u)
- AZ Sint-Maarten: 015/89 20 60 (telefonische bereikbaarheid: maandag tot en met vrijdag tussen 8u en 17u)
De intakegesprekken zelf vinden plaats bij De Sleutel in Mechelen of bij Het Ankerpunt in Boom, afhankelijk van de woonplaats van de hulpvrager.
Wanneer er nood is aan ambulante zorg:
Bij Het Ankerpunt in Boom en De Sleutel in Mechelen kan men terecht wanneer er geen opnamenood is, maar men wel graag begeleiding wil voor de verslaving aan illegale middelen.
- De Sleutel: https://desleutel.be/centrum/ambulant-centrum-mechelen/
- Het Ankerpunt: https://free-clinic.be/free-clinic/ankerpunt-drughulp-rupel/
Opstart trajectconsulent:
Bij een deel van de personen met een dubbeldiagnoseproblematiek is er sprake van een complexe en meervoudige probleemsituatie. In deze gevallen kunnen zorgpartners beroep doen op de trajectconsulent Illegale middelen. Via het aanmeldformulier kan er ofwel een vraag tot advies, ofwel een vraag tot casemanagement gesteld worden. Deze vragen worden wekelijks bekeken in team, waarna terugkoppeling gebeurt. Aanmeldingen kunnen gebeuren vanaf maart 2026.
A. Adviesfunctie
Adviesvragen kunnen gesteld worden voor iedere cliënt waarbij er sprake is van een verslaving (illegale of legale middelen) in combinatie met een psychiatrische problematiek. Deze vragen kunnen anoniem gesteld worden en worden telefonisch of via mail beantwoord. Daarnaast kan er, indien nodig en mogelijk, ook gevraagd worden om aan te sluiten op een intervisie of teamoverleg. De trajectconsulent is maandelijks structureel aanwezig op het TIM (transdisciplinair overleg middelengebruik) overleg, waar zorgactoren cliënten kunnen inbrengen waarbij de begeleiding moeilijk loopt en waarbij er sprake is van middelengebruik.
B. Casemanagement
Een cliënt kan worden aangemeld voor casemanagement wanneer er sprake is van een complexe en meervoudige probleemsituatie, waarbij na herhaalde interventies blijkt dat het voor de cliënt en/of diens netwerk niet haalbaar is om het vooropgestelde zorgplan te behouden of de continuïteit van zorg zelfstandig te waarborgen. De trajectconsulent zet zich dan gedurende een periode van drie maanden in om alle actoren op één lijn te krijgen, een haalbaar zorgplan op te stellen en hindernissen te bespreken. Het casemanagement is complementair aan de bestaande zorg en impliceert geen overdracht van verantwoordelijkheid.
Cliënten kunnen aangemeld worden voor casemanagement wanneer er aan alle volgende criteria voldaan is:
- Dubbeldiagnose problematiek (verslaving illegale middelen in combinatie met psychiatrische aandoening)
- 18+
- Woonachtig regio Emergo
- De cliënt zelf gaat akkoord met een casemanagement traject
Elke zorgpartner kan aanmelden:
- Mits deze bereid is een zorgpartner te blijven in het zorgplan van de patiënt
- Mits deze betrokken mag worden in overlegmomenten die noodzakelijk zijn voor het casemanagement van de persoon
Gezien de beperkte casemanagement middelen binnen netwerk Emergo (0.8FTE), kan het ook gebeuren dat er besloten wordt om niet tot casemanagement over te gaan. In dat geval formuleert de trajectconsulent in overleg met het team een gemotiveerde terugkoppeling. Hierbij wordt tevens een advies of alternatief zorgvoorstel geformuleerd waarmee de aanmelder verder ondersteund wordt.
C. Aanmelden
Aanmelden kan via dit aanmeldingsformulier.
D. Team
Het trajectconsulententeam bestaat uit de volgende medewerkers van AZ Sint-Maarten:
- Ilse Van Heddegem (0.6 FTE casemanagement): ilse.van.heddegem@emmaus.be
- Lori Aerts (0.1 FTE)
- Jan Bergmans (0.1 FTE)
Lotgenotengroepen
Binnen de regio Emergo heeft men gekozen om meerdere Lotgenotengroepen Dubbelpunt uit te bouwen als onderdeel van het Zorgtraject Illegale Middelen. Ervaringsdeskundige Peter De Vos werkt vanuit het Mobiel Herstelteam samen met ervaringswerker Saskia Van Bruyssel aan een wekelijkse lotgenotengroep in Duffel en in Mechelen. Na evaluatie wordt bekeken wat nodig is om deze lotgenotengroep in de toekomst op andere plaatsen in de regio op te starten.
Lotgenoten Dubbelpunt is voor mensen met verslavingsgedrag en een psychische kwetsbaarheid. In de basis willen we met dit project het isolement verminderen, verbinding creëren en hoop bieden door samen te luisteren naar herkenbare verhalen waaruit kracht en inzicht kan worden geput.
Bij verdere vragen of aanmeldingen kan je contact opnemen met Peter De Vos: 0479 99 26 20 – peter.de.vos@emmaus.be
De flyer van de lotgenotengroepen kan je hier downloaden.
Familiewerking
Wanneer iemand in je omgeving kampt met een psychische kwetsbaarheid én middelengebruik, heeft dat vaak een grote impact op het hele netwerk. Het roept vragen, zorgen, frustratie en soms ook machteloosheid op.
Om familie en naasten beter te ondersteunen, organiseert het project Dubbelpunt een reeks educatieve sessies.
Je kan je inschrijven via de website van AZ Sint-Maarten. Onder het luik Activiteiten vind je het programma en het inschrijvingsformulier terug.
De flyer van de familiewerking kan je hier downloaden.
Nuttige websites
Aanbod voor naasten
- Naasten kunnen terecht bij het kruispunt met bezorgdheden over hun naaste of met een eigen hulpvraag: https://www.kruispunten.be/
- Naasten kunnen terecht bij De Sleutel in Mechelen: https://desleutel.be/aanbod-familie-vrienden/
- Ook een traject bij een eerstelijnspsycholoog (individueel of in groep) kan helpend zijn: https://www.psychologischezorg-pa.be/
- Verder zijn er ook lotgenotengroepen voor naasten van mensen met een alcoholprobleem: https://www.al-anonvl.be/index.php/contact/al-anon-groepen
- Ook bij Similes kan je als naaste terecht: https://nl.similes.be/
Aanbod voor kinderen
- Een traject bij een eerstelijnspsycholoog (individueel of in groep) kan helpend zijn: https://www.psychologischezorg-pa.be/
- PANGG 0-18 (https://pangg0-18.be/op-zoek-naar-hulp/)
- Tejo (https://tejo.be/tejo-mechelen/)
- JAC (https://www.caw.be/locaties/jac-mechelen/)
Nuttige websites
Contact
Algemene contactgegevens
Heb je algemene vragen over de intakeprocedure, dan kan je contact opnemen via dubbeldiagnose.verslaving@netwerkemergo.be.
Kernpartners
- AZ Sint-Maarten (PAAZ)
- UPC Duffel (HIC en afdeling Dubbeldiagnose)
- Ambulante verslavingszorg: De Sleutel Mechelen en Ankerpunt Drughulp Rupel
- CAW Rivierenland
- Stad Mechelen
- Mobiele teams Emergo
- Familie-/ervaringsdeskundigen
Samenstelling team
- Projectmedewerker: Tatjana Gauwloos
- Psychiaters: dr. Manuel Morrens, dr. Julie Rivière
- Intakers: Lynn Goossens, Ilse Van Heddegem
- Trajectconsulent: Ilse Van Heddegem
- Ervaringsdeskundige: Peter De Vos